“Persistence is very important. You should not give up unless you are forced to give up.”
— Elon Musk

मुळात दक्षिण आफ्रिकेचे आणि सध्या अमेरिकेचं नागरिकत्व स्वीकारलेले एलोन मस्क हे जगाला Tesla मोटर्स, SpaceX आणि Solar City या जगातील अग्रगण्य कंपन्यांचे संस्थापक CEO म्हणून ओळखले जातात.

कोण आहे एलोन मस्क ?

Elon Musk at his pic point.

दक्षिण आफ्रिकेत १९७१ साली जन्म झालेले एलोन मस्क हे वयाच्या अवघ्या २० व्या वर्षी अब्जाधीश झाले जेव्हा त्यांनीं Zip2 हि स्वतःची स्टार्टअप कंपनी कॉम्पॅक या कंपनीला करोडो रुपयांनां विकली.१९९९ मध्ये Paypal, २००२ मध्ये SpaceX आणि २००३ मध्ये Tesla मोटर्सची निर्मिती करून त्यांनी अधिक यश प्राप्त केले. मस्क मे २०१२ मध्ये सुप्रसिद्ध झाले, जेव्हा स्पेसएक्सने एक रॉकेट लॉन्च केला ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकाकडे पहिले व्यावसायिक वाहन पाठवले. त्यांनी २०१६ मध्ये Solar City खरेदीसह त्याच्या पोर्टफोलिओला दृढ केले आणि राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्पच्या प्रशासनाच्या सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये सल्लागार भूमिका घेऊन उद्योगाच्या अग्रणी म्हणून आपली भूमिका मजबूत केली.

यशमिळण्या पूर्वीच्या जीवनातील काही घडामोडी

  कॅनेडियन माता आणि दक्षिण आफ्रिकेचा पिता असलेला, एलोन रीवे कस्तूरी यांचा जन्म २८ जून १९७१ रोजी दक्षिण आफ्रिकेतील प्रिटोरिया येथे झाला. त्यांनी आपले लहानपण आपले भाऊ किम्बल आणि बहीण टोस्का यांच्या सोबत दक्षिण आफ्रिकेत घालवल आणि वयाच्या अवघ्या १० व्या वर्षात एलॉनने संगणकांमध्ये रस निर्माण केला. या काळात त्यांच्या पालकांचा घटस्फोट झाला होता. एलोन कॉम्पुटर प्रोग्रामिंग स्वतः शिकला, आणि जेव्हा 12 वर्षांचा होता तेव्हा त्याने आपल पहिल सॉफ्टवेअर विक्री केली- जे कि एक गेम होती ब्लास्टर नावाची, १९८९ मध्ये वयाच्या १७ व्या वर्षी क्वीन्स विद्यापीठात शिकण्या साठी आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या सैन्यात सक्तीची भरती टाळण्यासाठी तो कॅनडाला गेला परंतु १९९२ मध्ये कॅनडा मधून पेनासिल्व्हेनिया विद्यापीठातील व्यवसाय आणि भौतिकशास्त्रचा अभ्यास करण्यासाठी ते पेनासिल्व्हेनियाला गेले. त्यांनी अर्थशास्त्र विषयात पदवी प्राप्त केली आणि भौतिकशास्त्र मध्ये दुसऱ्या बॅचलर पदवी साठी पेनासिल्व्हेनियाला थांबले.

“I don’t have an issue with serving in the military per se, but serving in the South African army suppressing black people just didn’t seem like a really good way to spend time.” – Elon Musk

 

पेनासिल्व्हेनियाला सोडल्यानंतर, एलोन मस्क कॅलिफोर्नियातील स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटीकडे Ph.D करण्यासाठी गेले. पण एलोन च्या या स्थलांतराची वेळ खूप योग्य होती नेमकं त्याच काळात इन्टरनेट खूप बूम मध्ये होतं आणि तो फक्त दोन दिवसांनंतर स्टॅनफोर्डमधून वगळला गेला आणि एलोन ने इंटरनेट बूम चा भाग बनून त्याची पहिली Zip2 कॉर्पोरेशन हि कंपनी स्थापना केली.

ऑनलाइन शहर मार्गदर्शक असलेलं Zip2 हे सॉफ्टवेअर काही काळानंतर The New York Times आणि Chicago Tribune या दोघांच्या नवीन वेबसाइटसाठी Content पुरवाला लागल होता आणि १९९९ साली कॉम्पॅक कॉम्प्यूटर कॉर्पोरेशन ने Zip2 ला $३०७ दशलक्ष रोख व $३४ दशलक्ष किमतीचे स्टॉक देऊन खरेदी केली.

एक धडाडी आणि कल्पक उद्योजक

१९९९ मध्ये मस्क यांनी x.com ची सहसंस्थापक म्हणून स्थापना केली जी ऑनलाइन आर्थिक सेवा/पेमेंट सुविधा पुरवणारी कंपनी होती. x.com च्या स्थापनेच्या पुढील वर्षीच Paypal च्या निर्मितीस सुरुवात झाली आणि आजही ती ओळखली जाते Paypal याच नावाने. ऑक्टोबर 2002 मध्ये Paypal ला ebay या कंपनीने 1.5 अब्ज डॉलर्सचा स्टॉक देऊन विकत घेण्यात आले. एलोन आत्ता जगातला सर्वात तरुण अब्जाधिश बनला होतं.

“If I’m trying to solve a problem, and I think I’ve got some elements of it kind of close to being figured out, I’ll pace for hours trying to think it through.” – Elon Musk

 

 

Elon Musk and His SpaceX team

सातत्य पूर्ण यशा नंतर थांबणाऱ्यांपैकी एलोन नव्हता, अब्जाधिश झाल्यानंतरहि तो स्वस्थ बसला नाही. एलोन मस्कने २००२ मध्ये आपल्या तिस-या कंपनीची स्थापना केली स्पेस एक्स्प्लोरेशन टेक्नॉलॉजीज कॉर्पोरेशन, किंवा SpaceX, ध्येय होतं सामान्य लोकांना अंतराळाची सफर घडवून आणण (Commercial Space Travel). 2008 पर्यंत SpaceX स्थिरस्थावर झाली होती आणि याच काळात NASA कंपनीने आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकांकरिता कार्गो वाहतूक हाताळण्यासाठी SpaceX बरोबर करार केला – भविष्यात NASA च्या अंतराळवीरांना अवकाशात पाठवणे – आणि NASA च्या स्वत: च्या स्पेस शटल मोहिमांच्या जागी SpaceX चा वापर करणे असा तो करार होता.

 

अंतराळातील शोधमोहिमा राबवणे आणि मानवजातीच्या उज्वल भविष्याचे रक्षण करणे वा उज्वल भविष्य निर्माण करणे हे एलोन मस्क च्या जीवनाचे ध्येय बनले आणि यासाठीच त्यांनी मस्क फाऊंडेशनची स्थापना केली आहे, जी स्पेस एक्सप्लोरेशन आणि Renewable व स्वच्छ ऊर्जेच्या स्रोतांच्या शोधासाठी समर्पित आहे.

टेस्ला मोटर्स

टेस्ला मोटर्स हि आणखी एक एलोन मस्क च्या मालकीची कंपनी आहे, जी परवडणाऱ्या आणि स्वच्छ ऊर्जेचा वापर करणारी इलेक्ट्रिक कारचे उत्पादन करण्यासाठी समर्पित कंपनी आहे. टेस्ला मोटर्स च्या स्थापनेनंतर पाच वर्षांनी, 2008 मध्ये कंपनीने पहिल्या गाडीचे अनावरण केले, Roadster जी स्पोर्ट्स कार प्रकारातील 3.7 सेकंदात 0 ते 60 किमी/तास पर्यंतच स्पीड पकडते. तसेच त्याच्या लिथियम आयन बॅटरीच्या एका चार्ज मध्ये सुमारे 250 मैल प्रवास करते. Daimler आणि Toyota या कंपन्या बरोबरच्या भागीदारीने टेस्ला मोटर्सने जून २०१० मध्ये २२६ मिलियन डॉलर भागभांडवल उभा केले.

Tesla Model S Dashboard

 

त्यानंतर सर्वात यशस्वी मॉडेल एस हे वाहन पहिले इलेक्ट्रिक Sedan वाहन बनले,जे २६५ मैलांचा प्रवास एका चार्ज मध्ये करण्यासठी सक्षम आहे, मॉडेल एसला Motor Trend या मासिकाने 2013 कार ऑफ द इयर म्हणून सन्मानित केले.

एप्रिल 2017 मध्ये, अशी घोषणा करण्यात आली की टेस्ला हि कंपनी जनरल मोटर्सला पेक्षा हि सर्वात अमूल्य आणि दर्जेदार अमेरिकन कार बनवणारी कंपनी ठरली आहे हे टेस्ला साठी एक चांगल वरदानच ठरल, जे उत्पादनाचा वेग वाढवणे आणि त्या वर्षाच्या अखेरीस मॉडेल 3 Sedan कार लाँच करण्याच्या तयारीत होती.

 

SpaceX – रॉकेट लौंचिंग ची तयारी

मे 22, 2012 रोजी, मस्क आणि त्याच्या स्पेसएक्सने इतिहास रचला कारण जगात पहिल्यादाच एखाद्या प्रायव्हेट कंपनीनं अवकाशात मानवरहित रॉकेट यशस्वी रित्या पाठवलं होत. Falcon 9 नावाच्या रॉकेटमधून मानवरहित कॅप्सूलसह आंतरराष्ट्रीय अंतराळ स्थानकांकडे अंतराळवीरांसाठी 1,000 पौंड वजनाच्या सामानाचा पुरवठा करण्यात आला होता. लॉन्चमध्ये मस्क म्हणाले, “मी खूप नशीबवान आहे. … आमच्यासाठी हे सुपर बाउल जिंकण्यासारखे आहे.”

डिसेंबर 2013 मध्ये स्पेसएक्सने आणखी एक महत्त्वाची घटना घडवून आणली जेव्हा फॅलॉन 9 ने उपग्रह प्रथ्वीच्या वातावरणा च्या कक्षेत सोडून अशा प्रकारे सोडला कि जेणेकरून तो पृथिवी भोवती फिरत(परिभ्रमण) राहील. फेब्रुवारी 2015 मध्ये, आणखी एक उपग्रह सोडला ज्याच मुख्य काम अंतराळाच निरीक्षण करणं आणि सूर्या पासून उत्पन्न होणाऱ्या अतीव ऊर्जेमुळे पृथ्वीवरील Communication System आणि Power Grid च जे नुकसान होतं त्याचा अभ्यास कारण असं होतं.

मार्च 2017 मध्ये, स्पेसएक्सने टाकाऊ भागांचा वापर करून बनविलेले फाल्कन 9 रॉकेटचे यशस्वी चाचणी उड्डाण आणि लँडिंग केले. जे रॉकेट पुन्हा पुन्हा वापरता येणार होते. या यश संपादनामुळे SpaceX साठी अजून यशाची दारे उघडली गेली आणि परवडणारा अवकाश प्रवास करण्याच स्वप्न आणि एक पाऊल जवळ आलं.

एलोन मस्क च्या आणखी काही रोचक यशोगाथा

एलोन मस्क ने त्याच्या नावीन्यपूर्ण कल्पनांना सत्यात उतरवण्यासाठी अतोनात कष्ट आणि प्रयत्न केले आहे आणि आजही आठवड्यातले १०० तास काम करतो. ऑगस्ट 2013 मध्ये, त्यांनी “हायपरलूप” नावाची एक नवीन वाहतूक संकल्पना प्रसिद्ध केली ज्यामुळे प्रवास करणार्या प्रवाशांना कमीतकमी वेळात जास्तित जास्त अंतर पार करणे शक्य होणार आहे. कोणतेही प्रदूषण न करता आणि अक्षय ऊर्जेचा वापर करून चालविले जाणारे, हाइपरलूप ७००किमी/तास पेक्षा जास्त वेग मिळवण्यासाठी निम्न-दबाव असणाऱ्या ट्यूब मधून चालेल. एलोन ने म्हटले की Hyperloop बांधण्यासाठी आणि वापरासाठी सज्ज करण्यासाठी सात ते 10 वर्षे लागू शकतात.

कॅलिफोर्निया मध्ये मस्कच्या संकल्पनेतील नियोजित हायपेरलुप व्यवस्थेसाठी सुमारे 6 अब्ज डॉलर्सचा अंदाजे खर्च व्यक्त केला आहे. हायपेरलुप चा प्रवास विमान किंवा ट्रेनपेक्षा अधिक सुरक्षित असल्याचा दावा करून त्याने हाइपरलोपची ओळख करुन दिली असली तरी काही लोकांनी यावर संशय निर्माण केला आहे. तरीही,एलोन मस्क ने या संकल्पनेच्या विकासाला प्रोत्साहन दिले आहे. एक हायपरलोप पॉड नमुना तयार करण्यासाठी काही संघांनमध्ये एक स्पर्धा घोषित केल्यानंतर, जानेवारी २०१७ मध्ये स्पेसएक्स आवारात पहिले हायपरलोप स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती.

एलोन मस्क ने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समध्ये देखील रस दाखवला आहे. तो एका नॉन प्रॉफिट रिसर्च कंपनी ओपनएआय चा सह-अध्यक्ष आहे. याव्यतिरिक्त, २०१७ मध्ये असे आढळून आहे कि एलोन मस्क Neuralink नावाच्या एक कंपनी ला आर्थिक सहाय्य पुरवत आहे जी मानवाच्या शरीरामध्ये एक कॉम्पुटर चिप बसवून मानवाला कॉम्पुटर शी जोडू शकेल.

 

सोलर सीटी

ऑगस्ट 2016 मध्ये, मस्क ने त्याचे स्वच्छ ऊर्जा वापराला प्रोतसाहन आणि उत्तेजना देण्याचे काम चालू ठेवत Solar City हि सौर ऊर्जा उत्पादने बनवणारी कम्पनी 2.6 अरब डॉलर्स ला विकत घेतली जी त्याच्याच नातेवाईकाची होती आणि ती चालू कराल एलोन नेच २००६ मध्ये त्याला आर्थिक साहाय्य पुरून मदत केली होती. त्यांची इलेक्ट्रिक कार आणि सौर ऊर्जा कंपन्यांना एकत्र करण्यासाठी चा करार केला गेला. त्याच्या टेस्ला मोटर्स इंक. ने सोलरसीटी कार्पोरेशनच्या सर्व-स्टॉक डीलच्या खरेदीची घोषणा केली.

रिस्क याला म्हणतात


एलोन मस्क ने Paypal च्या विक्री मधून साधारण १.७६ अब्जा कोटी रुपये मिळवले होते. त्यातील १ अब्ज Tesla मध्ये ०.५ अब्ज SpaceX मध्ये आणि उरलेले Solar City मध्ये गुंतवले होते. एक वेळ अशी आली होती कि तो ज्या घरात राहात होतं त्या घराचे भाडे देण्या इतके हि पैसे त्याच्या कडे न्हवते. अब्जाधीश व्यक्ती पण अजून एक महिन्यानंतर रोड वर येणार होतं.SpaceX आणि Tesla कार ला खूप लोकांचा कडाडून विरोध होता पण तरी त्याने ती रिस्क घेतली आणि गुंतवणूक केली. एवढी प्रचंड मोठी रिस्क कदाचितच कोणी स्वीकारतो. आणि त्याचच फळ म्हणून कि काय ज्या महिन्यात त्याचा पूर्ण पैसे संपणार होते तो दिवाळखोरीत निघणार होता त्याच महिन्यात SpaceX च्या चाचण्या यशस्वी झाल्या. आणि तो रोड वर येण्यापासून वाचला.

 

खरंच एलोन मस्क हा कमालीचा धडाडी आणि कल्पक विचार शैलीचा उद्योजक आहे.
शिकण्या सारखं बरच आहे या व्यक्तीमत्वाकडून पण ते आपल्या कुवतीवर आणि वैचारिक पातळीवर अवलंबून आहे आत्मसात करायच कि नाही…… असो

हा दर्जेदार लेख आवडला असेल तर आपल्या दर्जेदार नातलग आणि मित्र मंडळींना नक्की शेअर करा…..

 तुम्ही हे वाचलं आहे का?

  1. इलेक्ट्रिक बाईक्स समाज आणि गैरसमज 
  2. जीवनाचा उद्देश फक्त आनंदी(Happy) राहणे हाच नाही.